FinOps in het Tijdperk van AI: De Cruciale Rol van Observability in de Evolutie van Agentic AI

februari 13, 2026

De opkomst van 'Agentic AI' – autonome systemen die zelfstandig complexe doelen kunnen nastreven – belooft een revolutie in bedrijfsprocessen. Deze nieuwe golf van intelligentie brengt echter een aanzienlijke FinOps-uitdaging met zich mee: onvoorspelbare en potentieel explosieve cloudkosten. Wanneer een AI-agent autonoom besluit om duizenden processen te starten of zware GPU-capaciteit te claimen, wordt traditioneel kostenbeheer buitenspel gezet. De rol van observability in de evolutie van agentic AI is hierin fundamenteel en onmisbaar. Het biedt het noodzakelijke inzicht om de 'black box' van AI-gedrag te doorgronden, de financiële impact te beheersen en de belofte van AI op een verantwoorde, duurzame manier waar te maken. Zonder een robuuste observability-strategie is het effectief managen van de kosten van agentic AI als navigeren in een storm zonder kompas of kaart.

Luister naar dit artikel:

Traditionele FinOps-praktijken steunen op voorspelbaarheid en duidelijke, mens-gedreven verbanden tussen acties en kosten. Agentic AI doorbreekt dit model fundamenteel. De besluitvormingsprocessen van een geavanceerde AI zijn vaak inherent ondoorzichtig, wat het vrijwel onmogelijk maakt om kosten nauwkeurig te voorspellen, budgetteren of toe te wijzen (chargeback). Een agent die is getraind om 'de beste oplossing' te vinden, houdt geen rekening met budgettaire beperkingen en kan zonder menselijke tussenkomst extreem dure resources of API's consumeren. Dit creëert een situatie waarin financiële teams pas achteraf geconfronteerd worden met een torenhoge rekening, zonder te begrijpen welke specifieke 'gedachte' van de AI tot deze uitgaven heeft geleid. Deze onvoorspelbaarheid vormt een direct en significant risico voor de financiële gezondheid van elke organisatie die AI op schaal in de cloud wil inzetten.

Observability, bestaande uit de drie pilaren metrics, logs en traces, biedt de instrumenten om de AI-black box te openen en te vertalen naar begrijpelijke informatie. Terwijl metrics kwantitatieve data leveren (bv. CPU-gebruik, API-calls per minuut) en logs gedetailleerde, contextuele gebeurtenissen vastleggen, zijn het vooral traces die een gamechanger vormen in de context van AI. Een trace volgt het volledige 'denkproces' van een AI-agent, van het initiële doel tot de uiteindelijke actie, en legt elke tussenliggende beslissing en subtaak vast. Door deze traces te correleren met data over resourceverbruik, kunnen teams exact zien welke beslissing of welk onderdeel van het algoritme verantwoordelijk is voor een kostenspike. Dit transformeert een onverklaarbaar bedrag op de cloudfactuur naar een concreet, analyseerbaar en bruikbaar datapunt, wat de onmisbare basis legt voor gerichte optimalisatie en effectieve controle.

advertenties

Gewapend met de diepgaande inzichten uit observability kunnen FinOps- en engineeringteams concrete, waarde-gedreven acties ondernemen. Ze kunnen inefficiënte algoritmes, suboptimale databronnen of onnodig zware modelkeuzes van de AI identificeren en gericht optimaliseren. Verder maakt deze gedetailleerde data geavanceerde showback-modellen mogelijk, waarbij kosten niet per server, maar per AI-doel of -project worden toegewezen. De meest krachtige toepassing is echter het bouwen van geautomatiseerde 'guardrails'. Denk aan real-time alerts die niet afgaan op een simpele drempelwaarde, maar op afwijkend kostengedrag van een specifieke agent. Uiteindelijk leidt dit tot de ontwikkeling van 'cost-aware' AI, die kostendata als input gebruikt voor zijn beslissingen, en zo een cruciale symbiose creëert tussen technologische innovatie en financiële verantwoordelijkheid in de cloud.

Olivia Nolan is redacteur bij MSP2Day, waar zij zich richt op het vertalen van complexe IT- en technologische ontwikkelingen naar toegankelijke en inspirerende artikelen. Met haar ervaring als content manager en social media expert weet zij inhoud niet alleen informatief, maar ook aantrekkelijk en relevant te maken voor een breed publiek.

Guardz versterkt MSP-strategie met aanstelling van industrie-icoon Rob Rae

AlgoSec A33.20: De Toekomst van Geautomatiseerd Security Management in Hybride Netwerken