De Onbenutte Potentieel: Hoe Restwarmte van Datacenters Miljoenen Woningen kan Verwarmen

februari 15, 2026

De digitale economie draait op datacenters, enorme energieverbruikers die essentieel zijn voor cloud computing en dataopslag. Een direct gevolg van dit hoge energieverbruik is de productie van een gigantische hoeveelheid restwarmte, die doorgaans als afvalproduct wordt beschouwd en met kostbare koelsystemen wordt afgevoerd. Een recent rapport uit het Verenigd Koninkrijk benadrukt echter een baanbrekende mogelijkheid: het hergebruik van deze restwarmte van datacenters zou tegen 2035 miljoenen huishoudens van duurzame verwarming kunnen voorzien. Dit concept transformeert een operationele kostenpost in een waardevolle hulpbron en biedt een concreet pad naar het verlagen van de CO2-uitstoot. Vanuit een FinOps-perspectief is dit meer dan alleen een ecologische overwinning; het is een strategische verschuiving waarbij waardecreatie, duurzaamheidsdoelen en kostenoptimalisatie samenkomen. Het kwantificeren van deze nieuwe waardestroom wordt een kerntaak voor organisaties die hun cloudinvesteringen volledig willen optimaliseren.

Luister naar dit artikel:

Hoewel het concept van warmtehergebruik veelbelovend is, vereist de praktische implementatie het overwinnen van aanzienlijke technische en infrastructurele hordes. De restwarmte van datacenters heeft vaak een relatief lage temperatuur (rond de 30-40°C), wat niet direct bruikbaar is voor traditionele verwarmingssystemen. Industriële warmtepompen zijn daarom nodig om de temperatuur op te waarderen, wat een extra investering en energieverbruik met zich meebrengt. De grootste uitdaging ligt echter in de infrastructuur. Voor een efficiënte distributie is een warmtenetwerk (stadsverwarming) vereist. De aanleg hiervan is kapitaalintensief en complex, vooral in bestaande stedelijke gebieden. Bovendien moet het datacenter zich geografisch dicht bij de afnemers bevinden om warmteverlies tijdens transport te minimaliseren. Succesvolle realisatie vraagt om een nauwe, strategische samenwerking tussen datacenter-exploitanten, energiebedrijven en gemeentelijke overheden, waarbij FinOps-principes kunnen helpen om de businesscase te modelleren en de langetermijnwaarde van deze synergie te projecteren.

Vanuit een traditioneel financieel oogpunt is het koelen van servers een van de grootste operationele kostenposten (OpEx) voor een datacenter. De FinOps-methodologie daagt ons echter uit om verder te kijken dan pure kostenbesparing en te focussen op waardecreatie. Het hergebruiken van restwarmte is hier een schoolvoorbeeld van. Het transformeert de kosten voor koeling in een potentiële inkomstenstroom door de warmte te verkopen aan een energie-exploitant. Daarnaast leidt het tot een aanzienlijke verbetering van de duurzaamheidsprestaties, wat de merkwaarde verhoogt en essentieel is voor het behalen van ESG-doelstellingen (Environmental, Social, and Governance). De rol van de FinOps-professional evolueert hierbij van een kostenbewaker naar een waarde-strateeg. Zij zijn verantwoordelijk voor het bouwen van de financiële modellen die niet alleen de ROI in euro's berekenen, maar ook de ecologische en maatschappelijke waarde kwantificeren en deze rapporteren als een integraal onderdeel van de bedrijfsprestaties.

advertenties

De technologische haalbaarheid van warmtehergebruik is bewezen, maar grootschalige adoptie hangt af van een ondersteunend ecosysteem van beleid en samenwerking. Zonder duidelijke regelgeving, overheidsstimulansen en investeringszekerheid blijft het voor veel partijen een te groot financieel risico. Overheden kunnen een cruciale rol spelen door de aanleg van warmtenetten te subsidiëren, vergunningsprocessen te versnellen en kaders te scheppen voor de handel in restwarmte. Voorbeelden in Scandinavië en ook in Nederland, zoals Agriport A7 waar datacenters kassen verwarmen, tonen aan dat publiek-private samenwerkingen succesvol kunnen zijn. Deze projecten vereisen een gedeelde visie waarin datacenters niet langer als geïsoleerde 'energie-eilanden' worden gezien, maar als geïntegreerde componenten van een circulaire energie-infrastructuur. Het is deze cross-functionele samenwerking – tussen tech, overheid, energie en finance – die de kern van de FinOps-filosofie weerspiegelt en essentieel is om het volledige potentieel van een duurzame digitale economie te ontsluiten.

Olivia Nolan is redacteur bij MSP2Day, waar zij zich richt op het vertalen van complexe IT- en technologische ontwikkelingen naar toegankelijke en inspirerende artikelen. Met haar ervaring als content manager en social media expert weet zij inhoud niet alleen informatief, maar ook aantrekkelijk en relevant te maken voor een breed publiek.

De Kritieke Kloof in AI-Adoptie: Waarom Data de Sleutel tot Succes is

Presidio finaliseert overname van Ergo en versterkt Europese positie