De Explosieve Groei van EMEA Data Centre Investment: Wat Betekent Dit voor FinOps?

januari 14, 2026

De recente golf van **EMEA data centre investment** markeert een ongekende expansiefase voor de digitale infrastructuur van Europa, het Midden-Oosten en Afrika. Deze investeringshausse, die records breekt in zowel gevestigde als opkomende markten, wordt aangedreven door een perfecte storm van technologische en economische factoren. De belangrijkste motor is zonder twijfel de exponentiële groei van kunstmatige intelligentie (AI) en machine learning (ML). Deze workloads vereisen een enorme rekenkracht, vaak geleverd door gespecialiseerde hardware zoals GPU's, die op hun beurt weer vragen om zeer dichte en energie-intensieve datacenteromgevingen. Hyperscalers zoals Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure en Google Cloud Platform (GCP) zijn dan ook agressief aan het uitbreiden om aan deze vraag te voldoen, wat een significant deel van de kapitaalinstroom verklaart. Zij bouwen nieuwe 'availability zones' en hele 'regions' om de latency te verlagen en de capaciteit te vergroten voor hun zakelijke klanten die steeds meer kritieke applicaties naar de cloud migreren. Naast de AI-revolutie is de aanhoudende digitale transformatie van bedrijven een fundamentele drijfveer. Organisaties van elke omvang, van start-ups tot multinationals, verplaatsen hun IT-infrastructuur naar de cloud om te profiteren van schaalbaarheid, flexibiliteit en innovatie. Dit proces, dat door de pandemie in een stroomversnelling is gekomen, creëert een constante en groeiende vraag naar datacenterruimte en -vermogen. Een derde cruciale factor is de toenemende nadruk op datasoevereiniteit. Regelgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR) in Europa en vergelijkbare wetgeving in andere regio's dwingt organisaties om data binnen specifieke geografische grenzen te bewaren. Dit stimuleert de bouw van lokale datacenters om compliance te garanderen en te voldoen aan de eisen van klanten in de publieke sector en sterk gereguleerde industrieën zoals de financiële dienstverlening en de gezondheidszorg. Deze 'datalokalisatie'-trend zorgt voor een meer gedecentraliseerde groei van de datacentermarkt. Deze groei is niet gelijkmatig verdeeld over de EMEA-regio. De traditionele 'FLAP-D' markten (Frankfurt, Londen, Amsterdam, Parijs en Dublin) blijven de belangrijkste hubs en trekken het leeuwendeel van de investeringen aan vanwege hun uitstekende connectiviteit, stabiele politieke klimaat en de aanwezigheid van een volwassen digitaal ecosysteem. Echter, deze markten kampen ook met uitdagingen, met name op het gebied van stroomvoorziening en de beschikbaarheid van geschikte grond, wat leidt tot beperkingen en hogere kosten. Als gevolg hiervan zien we een sterke opkomst van secundaire of 'tier-two' markten. Steden als Madrid, Milaan, Warschau en Zürich winnen snel aan populariteit bij investeerders en datacenterontwikkelaars. Deze locaties bieden vaak meer ruimte voor groei, lagere operationele kosten en toegang tot nieuwe, onontgonnen markten. Deze verschuiving creëert een complexer en meer gedistribueerd landschap, wat nieuwe kansen en uitdagingen biedt voor bedrijven die hun cloudstrategie vormgeven.

Luister naar dit artikel:

De massale kapitaalinjectie in de datacenterindustrie heeft directe en complexe gevolgen voor cloudkosten en de strategische rol van FinOps. Enerzijds zou de toename van aanbod en concurrentie op termijn kunnen leiden tot prijsdalingen voor basisdiensten zoals compute en storage, vooral in de opkomende markten. Anderzijds drijven de onderliggende kosten voor de bouw en exploitatie van deze geavanceerde faciliteiten de prijzen juist op. De stijgende kosten voor energie, land, gespecialiseerd personeel en de implementatie van geavanceerde koelingstechnologieën worden onvermijdelijk doorberekend aan de eindgebruiker. Voor FinOps-teams betekent dit dat het voorspellen van clouduitgaven (forecasting) aanzienlijk ingewikkelder wordt. Eenvoudige, lineaire extrapolaties volstaan niet langer; modellen moeten rekening houden met regionale prijsverschillen, de volatiliteit van energieprijzen en de introductie van nieuwe, duurdere service-tiers die specifiek zijn ontworpen voor AI- en data-intensieve workloads. Een van de meest significante kostencomponenten die door deze trend wordt beïnvloed, is energie. Datacenters zijn notoir energie-intensief, en de nieuwe generatie AI-ready faciliteiten verbruikt nog veel meer stroom. De volatiliteit van de energiemarkten in Europa, verergerd door geopolitieke factoren, heeft een directe impact op de operationele uitgaven (OpEx) van cloudproviders. Deze kosten worden vaak via complexe prijsmodellen doorberekend. FinOps-professionals moeten daarom niet alleen de 'list prices' van clouddiensten analyseren, maar ook de verborgen kosten die verband houden met dataverkeer, stroomverbruik en geografische locatie. Het belang van robuuste processen voor kostenallocatie, zoals showback en chargeback, neemt hierdoor toe. Teams moeten in staat zijn om de totale kosten van een dienst, inclusief de onderliggende infrastructuurkosten, nauwkeurig toe te wijzen aan specifieke business units, projecten of zelfs individuele features. Dit vereist een gedetailleerde tagging-strategie en geavanceerde cost management tools. De opkomst van AI-workloads introduceert bovendien een nieuwe dimensie van kostencomplexiteit. Het trainen van grote taalmodellen of het draaien van complexe simulaties op GPU-clusters kan de cloudrekening exponentieel doen stijgen. De traditionele focus van FinOps op het optimaliseren van CPU-gebaseerde virtuele machines (rightsizing) moet worden uitgebreid naar het efficiënt beheren van deze dure en krachtige resources. Dit vraagt om een verschuiving naar 'unit economics', waarbij de kosten niet per uur of per server worden gemeten, maar per bedrijfsrelevante eenheid, zoals 'kosten per getraind model', 'kosten per klantinteractie' of 'kosten per data-analyse'. Deze aanpak verbindt clouduitgaven direct met de bedrijfswaarde die wordt gecreëerd, waardoor engineering- en productteams beter geïnformeerde beslissingen kunnen nemen over de architectuur en de inzet van resources. FinOps evolueert hierdoor van een pure kostenbesparingsfunctie naar een strategische partner die waardecreatie mogelijk maakt in een steeds duurdere cloudomgeving.

Parallel aan de financiële investeringen is er een groeiende focus op duurzaamheid binnen de datacentersector. Het enorme energieverbruik en de ecologische voetafdruk van datacenters staan volop in de schijnwerpers, zowel bij het publiek, investeerders als regelgevers. Duurzaamheid is niet langer een marketinginstrument, maar een harde zakelijke en operationele eis. De **EMEA data centre investment**-strategieën worden nu sterk beïnvloed door de noodzaak om te voldoen aan strenge milieuregelgeving, zoals de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) van de Europese Unie. Deze richtlijn verplicht grote bedrijven om gedetailleerd te rapporteren over hun impact op het milieu, inclusief de CO2-uitstoot van hun digitale toeleveringsketen, waar clouddiensten een belangrijk onderdeel van zijn. Dit dwingt cloudproviders en datacenteroperatoren om te investeren in groenere en efficiëntere technologieën. Deze 'groene' investeringen manifesteren zich op verschillende manieren. Ten eerste is er een massale verschuiving naar het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Datacenteroperatoren sluiten steeds vaker langetermijn-stroomafnameovereenkomsten (Power Purchase Agreements, PPA's) direct met producenten van zonne- en windenergie om hun operationele verbruik te dekken. Ten tweede wordt er volop geïnnoveerd op het gebied van koeling, een van de grootste energieverbruikers in een datacenter. Technologieën zoals directe vloeistofkoeling (direct liquid cooling) en immersiekoeling (immersion cooling) worden steeds gangbaarder, met name voor de high-density racks die nodig zijn voor AI-hardware. Deze methoden zijn aanzienlijk efficiënter dan traditionele luchtkoeling. Daarnaast wordt er bij de locatiekeuze van nieuwe datacenters steeds vaker gekeken naar klimaatfactoren, waarbij koudere klimaten de voorkeur krijgen om te profiteren van 'free cooling' gedurende een groot deel van het jaar. Voor FinOps-professionals betekent deze ontwikkeling de opkomst van een nieuw subdomein: Green FinOps, of Sustainable FinOps. De doelstelling is niet langer alleen het optimaliseren van kosten, maar het optimaliseren van kosten én de ecologische voetafdruk. Het wordt cruciaal om de CO2-uitstoot die gepaard gaat met cloudgebruik te kunnen meten, rapporteren en reduceren. Deze 'Scope 3'-emissies (indirecte uitstoot uit de waardeketen) worden een belangrijke KPI voor veel organisaties. De grote cloudproviders spelen hierop in door tools aan te bieden zoals de AWS Carbon Footprint Tool, de Azure Sustainability Calculator en de Google Cloud Carbon Footprint. Deze tools bieden inzicht in de emissies die worden gegenereerd door de gebruikte diensten. Een volwassen FinOps-praktijk integreert deze data in haar dashboards en besluitvormingsprocessen, zodat teams niet alleen kunnen kiezen voor de goedkoopste, maar ook voor de meest duurzame cloudregio of -dienst voor een specifieke workload. Optimalisatiebeslissingen, zoals het uitschakelen van ongebruikte resources, krijgen zo een dubbel voordeel: ze besparen geld en verminderen de CO2-uitstoot.

advertenties

Om effectief te navigeren door dit dynamische landschap van groeiende investeringen, stijgende complexiteit en duurzaamheidseisen, moeten FinOps-teams hun aanpak en capaciteiten verder ontwikkelen. De volgende praktische aanbevelingen kunnen organisaties helpen om de controle te behouden en de waarde van hun cloudinvesteringen te maximaliseren. Ten eerste is het essentieel om de forecasting- en budgetteringsprocessen te verfijnen. Vertrouw niet langer op eenvoudige historische trends, maar bouw geavanceerdere modellen die rekening houden met externe factoren zoals regionale energieprijzen, de introductie van nieuwe, dure AI-diensten en de impact van geplande workload-migraties. Werk nauw samen met engineering- en productteams om hun roadmaps te begrijpen en de toekomstige vraag naar cloudresources nauwkeuriger te voorspellen. Het implementeren van geautomatiseerde budget-alerts en anomaliedetectie is hierbij geen luxe, maar een noodzaak om kostenoverschrijdingen proactief te beheren. Ten tweede is dit het uitgelezen moment om de multi-cloud of hybride-cloud strategie te heroverwegen. De snelle uitbreiding van datacenters in nieuwe geografische regio's creëert kansen die voorheen niet bestonden. Evalueer of het verplaatsen van bepaalde workloads naar een nieuwe, lokale cloudregio kan leiden tot lagere latency, betere prestaties, of lagere kosten. Analyseer de prijsverschillen tussen providers in specifieke markten. Een multi-cloud strategie kan complexiteit toevoegen, maar biedt ook de mogelijkheid om te profiteren van 'best-of-breed' diensten en prijsconcurrentie. FinOps moet een centrale rol spelen in deze evaluatie door een holistisch beeld te geven van de totale kosten (Total Cost of Ownership - TCO) en de potentiële voordelen van een gedistribueerde cloud-infrastructuur, inclusief de kosten voor data-egress en interoperabiliteit. Ten derde moet de focus op continue optimalisatie worden geïntensiveerd, met speciale aandacht voor dure, gespecialiseerde resources. De financiële impact van een ongebruikte of overgedimensioneerde GPU-instantie is vele malen groter dan die van een standaard virtuele machine. Implementeer rigoureuze processen voor 'rightsizing' en het opschonen van 'waste' (ongebruikte resources). Maak gebruik van automatisering om resources buiten kantooruren te stoppen of te schalen ('autoscaling') en investeer in tools die specifieke aanbevelingen doen voor het optimaliseren van bijvoorbeeld Kubernetes-clusters en serverless functies. Het bevorderen van een kostenbewuste cultuur binnen de engineeringteams, waarbij elke ontwikkelaar verantwoordelijkheid neemt voor de efficiëntie van de code en infrastructuur die hij of zij implementeert, is hierbij van onschatbare waarde. Tot slot is de volledige integratie van duurzaamheidsstatistieken in het FinOps-framework onvermijdelijk. Behandel de CO2-voetafdruk als een primaire KPI, naast kosten en prestaties. Neem deze data op in de business cases voor nieuwe projecten en in de evaluatie van bestaande architecturen. Maak teams bewust van de ecologische impact van hun keuzes en beloon initiatieven die zowel kosten als emissies reduceren. De aanhoudende investeringsgolf in EMEA-datacenters biedt enorme technologische mogelijkheden, maar alleen organisaties met een volwassen, data-gedreven en holistische FinOps-praktijk zullen in staat zijn om de bijbehorende kosten, complexiteit en verantwoordelijkheden succesvol te beheren en zo een duurzaam concurrentievoordeel te behalen.

Olivia Nolan is redacteur bij MSP2Day, waar zij zich richt op het vertalen van complexe IT- en technologische ontwikkelingen naar toegankelijke en inspirerende artikelen. Met haar ervaring als content manager en social media expert weet zij inhoud niet alleen informatief, maar ook aantrekkelijk en relevant te maken voor een breed publiek.

De Toekomst is Gereguleerd: Strategisch Voorbereiden op AI-Regulering