De erfenis van het Brain-computervirus: 40 jaar na de eerste PC-malware

februari 5, 2026

Bijna vier decennia geleden, in 1986, verscheen een fenomeen dat de digitale wereld voorgoed zou veranderen: het Brain-computervirus. Dit stukje software, ontwikkeld door de Pakistaanse broers Basit en Amjad Farooq Alvi, wordt algemeen beschouwd als het eerste virus dat zich richtte op MS-DOS-systemen, de voorlopers van het moderne Windows-besturingssysteem. Opvallend is dat de intentie van de broers niet kwaadaardig was. Ze runden een softwarebedrijf en ontwikkelden Brain als een mechanisme om hun medische software te beschermen tegen illegaal kopiëren. Het virus was in feite een auteursrechtelijke boodschap die op de bootsector van een diskette werd geplaatst. Wanneer een illegale kopie werd gemaakt, werd het virus meegekopieerd. De makers hadden echter niet voorzien hoe snel en wijdverspreid hun creatie zich zou verspreiden, ver buiten de grenzen van hun klantenkring in Lahore, en legden zo onbedoeld de basis voor de moderne cyberdreigingen die we vandaag de dag kennen.

Luister naar dit artikel:

Technisch gezien was het Brain-computervirus een 'bootsectorvirus'. Dit betekent dat het zich nestelde in het eerste deel van een diskette, de sector die de computer leest om het besturingssysteem op te starten. Zodra een computer werd opgestart met een geïnfecteerde diskette, laadde het virus zichzelf in het geheugen van de machine. Vanaf dat moment zou het virus proberen elke andere niet-geïnfecteerde diskette die in het systeem werd geplaatst, te infecteren. Brain had ook een rudimentaire 'stealth'-functie: als een gebruiker de geïnfecteerde bootsector probeerde te bekijken, zou het virus de oorspronkelijke, niet-geïnfecteerde bootsector tonen, waardoor het zijn aanwezigheid verborg. Hoewel het virus zelf geen data vernietigde, kon het wel diskettes vertragen en soms de laatste vijf kilobytes aan opslagruimte als 'defect' markeren. In de code was zelfs de naam, het adres en het telefoonnummer van de makers opgenomen, met het verzoek contact op te nemen voor 'vaccinatie' – een vroege vorm van technische ondersteuning.

De onverwachte en snelle verspreiding van Brain was een wake-up call voor de nog jonge computerindustrie. Wat begon als een lokaal experiment in Pakistan, groeide uit tot een wereldwijd probleem. Studenten, bedrijven en thuisgebruikers over de hele wereld werden geconfronteerd met dit nieuwe, onzichtbare gevaar. De media-aandacht was enorm en creëerde voor het eerst een wijdverbreid bewustzijn over het concept van computervirussen. Deze crisis creëerde echter ook een kans. Het was de directe aanleiding voor de oprichting van de eerste antivirusbedrijven. Pioniers in de cyberbeveiliging ontwikkelden programma's die specifiek ontworpen waren om virussen zoals Brain te detecteren en te verwijderen. Bedrijven als McAfee en Symantec (met zijn Norton Antivirus) zagen het levenslicht in deze periode en legden de fundamenten voor de miljardenindustrie die cyberbeveiliging vandaag de dag is. Brain dwong de wereld om na te denken over digitale hygiëne, softwareauthenticiteit en de noodzaak van beschermende maatregelen.

advertenties

Hoewel de technologie van diskettes en bootsectoren verouderd is, zijn de lessen van het Brain-virus nog steeds verrassend relevant. Het demonstreerde hoe een stukje code zich autonoom en exponentieel kan verspreiden via gedeelde media, een principe dat ten grondslag ligt aan moderne wormen en virussen die zich via e-mail of netwerken verspreiden. Het toonde ook aan hoe een onschuldige bedoeling onvoorziene en grootschalige gevolgen kan hebben in een verbonden systeem. De fundamentele dynamiek van infectie, verspreiding en de noodzaak van detectie en verwijdering is onveranderd gebleven. De erfenis van Brain is de constante wapenwedloop tussen malware-ontwikkelaars en beveiligingsexperts. Het herinnert ons eraan dat elke nieuwe technologische vooruitgang, van de diskette tot de cloud, nieuwe en onverwachte kwetsbaarheden met zich meebrengt. Het verhaal van Brain is daarom niet alleen een stukje tech-geschiedenis, maar ook een tijdloze parabel over de inherente risico's van een steeds meer gedigitaliseerde wereld.

Olivia Nolan is redacteur bij MSP2Day, waar zij zich richt op het vertalen van complexe IT- en technologische ontwikkelingen naar toegankelijke en inspirerende artikelen. Met haar ervaring als content manager en social media expert weet zij inhoud niet alleen informatief, maar ook aantrekkelijk en relevant te maken voor een breed publiek.

Analyse van CrowdStrike’s Acquisitiestrategie: Platformconsolidatie als FinOps-hefboom

De Trage Groei van MSP-Contracten: Strategieën voor Succes in een Verzadigde Markt